Plastrowanie dynamiczne
Data publikacji: 07.08.2013r.drukujdrukuj

Kategoria: Nasz ekspert radzi

Plastrowanie dynamiczne

Podejmowanie aktywności ruchowej oraz uprawianie różnych dyscyplin sportowych często wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania kontuzji. Większość z nich dotyczy struktur biernego układu ruchu (stawów i więzadeł) lub czynnego układu ruchu (mięśnie wraz z ich ścięgnami). W przypadku wystąpienia urazów, w zależności od stopnia uszkodzenia tkanek stosuje się wiele podstawowych procedur z zakresu leczenia zachowawczego bądź operacyjnego.

Taping jest uznawany za jedną z pomocniczych metod fizjoterapii, wspomagającą proces leczenia i wykorzystywaną w szczególności w zaburzeniach narządu ruchu. Metoda ta polega na ściśle określonej aplikacji plastra, w zależności od typu dysfunkcji. Należy zauważyć, że plastry stosowane w tapingu nie posiadają substancji czynnych, oddziałują więc na ciało jedynie w sposób mechaniczny.

W zależności od potrzeby stosuje się plastry nierozciągliwe lub elastyczne. Stąd też można podzielić taping na dwa odmienne rodzaje. Pierwszy – wykorzystujący plastry nierozciągliwe, nazywany często jest plastrowaniem „na sztywno” bądź tapingiem sportowym. Ten tym tapingu stosowany jest zazwyczaj w celu niepełnego ograniczenia ruchomości stawów, jako forma zabezpieczenia i odciążenia okolicy, która podległa kontuzji. Metoda ta doskonale sprawdza się w nieznacznych uszkodzeniach aparatu stawowo-więzadłowego lub jako etap przejściowy po ściągnięciu opatrunku gipsowego bądź stabilizatora.

W tapingu dynamicznym stosuje się z kolei plastry posiadające rozciągliwość bliską elastyczności skóry. Dlatego podstawa działania tapingu dynamicznego jest zupełnie inna. Plastrowanie dynamiczne to przede wszystkim oddziaływanie sensoryczne, czyli stymulujące zakończenia nerwowe znajdujące się w skórze. Dzięki temu zwiększa się ilość bodźców płynących z oklejonego stawu, co poprawia kontrolę nerwowo-mięśniową. Aplikacje tapingu dynamicznego w przeciwieństwie do plastrowania „na sztywno” pozwalają na zachowanie pełnego zakresu ruchu, świadomą normalizację napięcia mięśniowego oraz aktywowanie osłabionych mięśni.

Innym przykładem zastosowaniem tapingu dynamicznego jest terapia przeciwobrzękowa. W tym przypadku prawidłowa aplikacja plastra na skórę fałduje i unosi jej górną warstwę, zwiększając dzięki temu przestrzeń między skórą, a leżącymi pod nią powięziami i mięśniami. Skutkuje to zmniejszeniem nacisku na naczynia limfatyczne, co lokalnie poprawia przepływ limfy. Mechanizm ten skutecznie pozwala zmniejszyć występujące obrzęki, a ponadto dzięki polepszeniu krążenia krwi mięśnie otrzymują lepsze zaopatrzenie w tlen i substancje odżywcze, jak również wydajniejsze odbieranie metabolitów. Jest to szczególnie ważne, gdyż współistniejące przy wielu schorzeniach zaburzenie ruchomości powięzi utrudnia proces gojenia się tkanek.

Uważa się, że mechanizm unoszenia skory jest również odpowiedzialny za działanie przeciwbólowe, gdyż dochodzi do zmniejszenie kompresji na receptory bólowe znajdujące się w tkance podskórnej.

Największe doświadczenie związane z tapowaniem posiadają fizjoterapeuci, którzy potrafią właściwie zdiagnozować pacjenta a następnie zadecydować o dobrze najbardziej efektywnej techniki obklejania lub połączenia jej z innymi zabiegami. Jednak w przypadku stosunkowo prostych zaburzeń o podłożu przeciążeniowym, podstawowe techniki można spróbować wykonać samodzielnie.

Rys. 2. Przykład plastrowania dynamicznego dla zaburzeń w obrębie ścięgna Achillesa

Powyżej przedstawiono bazową technikę dla często występujących zaburzeń w obrębie ścięgna Achillesa i jego pochewki. Właściwe oklejanie musi być poprzedzone zgięciem grzbietowym stawu skokowego, tak aby w czasie aplikacji była rozciągnięta tylna część podudzia. Początek taśmy (bazę) przykleja się na spodnią część pięty, następnie lekko rozciągając aplikuje po przebiegu ścięgna Achillesa do ok. połowy wysokości łydki (ryc. 2). Następnie nakleja się drugą taśmę w przebiegu poprzecznym do przebiegu ścięgna, zwykle na wysokości jego największej bolesności. Ważnym elementem jest zwrócenie uwagi na to, by zarówno początek, jak i koniec taśmy przyklejane były bez jej rozciągnięcia, gdyż może to podrażniać skórę i wywoływać uczucie „ciągnięcia”.

Natomiast wbrew powszechnej opinii, brak jest dotychczas wiarygodnych badań  potwierdzających skuteczność tapingu, m. in. w aspekcie podnoszenia napięcia mięśni, które może odbywać się przez zwiększenie ilości rekrutowanych jednostek ruchowych lub wzrost napięcia, co bezpośrednio wpływałoby na wzrost siły mięśniowej.

dr Dawid Bączkowicz – fizjoterapeuta, terapeuta manualny specjalizujący się w zakresie ortopedii, członek Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii


Nasze marki: