Żurawina – wparcie dla układu moczowego kobiety

Pęcherz moczowy kobiety jest wyjątkowo delikatny. Dlatego też kobietom o wiele częściej niż panom zdarza się „złapać” nieprzyjemną infekcję – głównie ze względu na bliskie sąsiedztwo ujścia pochwy, cewki moczowej i odbytnicy. Notorycznie pojawiające się zakażenia dróg moczowych, a zwłaszcza zapalenie pęcherza, to bardzo uciążliwa dolegliwość. Podstawą profilaktyki jest tu nie tylko właściwa higiena, ale także prawidłowa dieta, wzbogacona o dobroczynne składniki również przyczyni się do poprawy naszego samopoczucia. Mowa tu m.in. o żurawinie – Vaccinum.

Delikatny układ moczowy kobiety

Zakażenia układu moczowego (ZUM) to jedne z najczęściej występujących chorób infekcyjnych. Są one następstwem obecności drobnoustrojów w drogach moczowych, podczas gdy w warunkach prawidłowych odcinek ten powinien pozostać jałowy. ZUM to w 20% infekcje poszpitalne, a w 40-50% wewnątrzszpitalne. Ryzyko zachorowania jest większe u osób aktywnych seksualnie, zwłaszcza kobiet, które chorują praktycznie 2 razy częściej niż mężczyźni. Statystyki pokazują, że u jednej na pięć kobiet przynajmniej raz w życiu wystąpi zakażenie układu moczowego.

Dlaczego chorujemy

W praktyce stosuje się wiele kryteriów podziału omawianych zakażeń, ale najczęściej definiowane to te dotyczące górnej i dolnej części układu moczowego. W przypadku dolnych dróg charakterystyczne jest występowanie częstomoczu, nagłego parcia na pęcherz, bólu albo pieczenia podczas oddawania moczu. W przypadku odmiany wirusowej może wystąpić nawet krwiomocz. Gdy zakażenie dotyczy górnej części układu, typowe są ogólne objawy zapalenia, takie jak gorączka, dreszcze, bolesność w okolicy lędźwiowej, a także bóle brzucha, głowy, mięśni, a nawet nudności i wymioty. Wywołanie infekcji najczęściej przypisuje się bakteriom Escherichia coli (średnio 85% zachorowań), rzadziej Enterococcus, Staphylococcus, Proteus czy Klebsiella. W grupie szczególnego ryzyka zakażeń układu moczowego znajdują się m.in. kobiety:

– z wadami rozwojowymi układu moczowego, szczególnie, jeśli przebiegają one z zastojem moczu;

– ze stanami zapalnymi sromu i pochwy;

– z nawykowymi zaparciami;

– z pasożytami przewodu pokarmowego;

– cewnikowane;

– niepielęgnujące właściwych nawyków higienicznych;

– z kamicą układu moczowego;

– chore na cukrzycę, przewlekłą chorobę nerek albo AIDS;

– długotrwale stosujące leki immunosupresyjne lub antybiotyki;

– wysoce aktywne seksualnie i stosujące chemiczne oraz mechaniczne środki antykoncepcyjne, a także powstrzymujące się od oddawania moczu po stosunku płciowym;

– kobiety w ciąży albo w połogu.

Wśród przyczyn zwiększonego ryzyka wystąpienia zakażeń układu moczowego szczególne miejsce zajmują tzw. zespoły dysfunkcji wydalania – czynnościowe zaburzenia dolnych dróg moczowych i przewodu pokarmowego, które objawiają się m.in. nietrzymaniem moczu, nieprawidłowym opróżnianiem pęcherza albo zaparciami, będące efektem np. niewłaściwych zwyczajów żywieniowych.

Jak leczyć?

To, w jaki sposób będziemy leczone, zależy od naszego wieku oraz od intensywności objawów chorobowych. W ramach standardowego postępowania każdemu pacjentowi zaleca się odpowiednio duże przyjmowanie płynów (ok. 1,5-2 litrów dziennie), zwłaszcza czystej wody, regularne i kompletne opróżnianie pęcherza moczowego, niewstrzymywanie moczu oraz lekkostrawną dietę, która przełoży się na właściwy rytm wypróżnień. Kobietom zdecydowanie odradza się też siadanie na zimnych ławkach czy na ziemi, a środki higieniczne typu podpaski i tampony poleca się stosować z rozwagą. Te wszystkie z pozoru małe szczegóły, mogą mieć wpływ na rozwinięcie ZUM. Jeśli infekcje lubią wracać, wskazane jest też unikanie kąpieli w niekontrolowanych zbiornikach wodnych, ewentualnie staranne umycie się po kąpieli. Standardowo w celu przeleczenia przeprowadza się antybiotykoterapię, a w skrajnych wypadkach (np. przy infekcjach przebiegających z gorączką i wymiotami) kieruje się chorą do szpitala.

„Szczepionka” z żurawiny

W profilaktyce ZUM nie bez znaczenia jest dieta. Dobrą opinią w tym względzie cieszą się preparaty z żurawiny wielkoowocowej (Vaccinium macrocarpon), uprawianej już od XIX wieku.

Badania pokazują, że preparaty te, wykorzystane zwłaszcza u kobiet z nawracającymi infekcjami, przyjmowane przez okres 12 miesięcy, spowodowały znaczne obniżenie częstości zachorowań na ZUM przebiegających objawowo.

Zasadność stosowania żurawin tłumaczy się między innymi tym, że substancje zawarte w tych owocach przeciwdziałają przyleganiu bakterii do błony śluzowej dróg moczowych. Literatura podaje, że w celach profilaktyki chorób układu moczowego należy wypijać codziennie ok. 1 litra soku z żurawin, aczkolwiek w przypadku osób stosujących dietę redukcyjną, cukrzycową bądź podobną, poleca się raczej preparaty gotowe.

Jeśli zatem znów poczułaś nieprzyjemne pieczenie „tam na dole”, lub to już twoja kolejna wizyta w toalecie w ciągu ostatniej godziny, a swojej higienie nie masz nic do zarzucenia,

to znak, że czas spróbować uderzyć w problem od nieco innej strony i posłuchać sprawdzonych rad. Naturalne składniki potrafią zdziałać cuda. Jeśli więc jesteś kobietą pełną energii, ceniącą sobie każdą aktywną chwilę – ruszaj marszem do apteki lub sklepiku ziołowego. Spróbuj natury już dziś!

mgr inż. Maria Brzegowy

Absolwentka kierunku Technologia Żywności i Żywienie Człowieka w specjalizacji Żywienie Człowieka z dietetyką. Aktualnie w trakcie realizacji pracy doktorskiej. 

Poradnia Dietetyczna www.mariabrzegowy.pl

Piśmiennictwo

1. Gryszczyńska A., 2010, Żurawina amerykańska (Vaccinium macrocarpon) – lek na problemy urologiczne, Przegląd Urologiczny, 11/5, (63), 31-40
2. Kiliś-Pstrusińska K., 2012, Zakażenia układu moczowego, Praktyka lekarska, Zeszyty specjalistyczne, 72 (9/2012)
3. Żylicz Z., Krajnik M., 2002, Sok z żurawin w zapobieganiu i leczeniu zakażeń dróg moczowych u chorych terminalnych. Czy mamy wystarczające dowody, aby wierzyć w jego skuteczność?, Polska Medycyna Paliatywna, 1, 2, 85–88

• Do góry