Większości z nas probiotyki kojarzą się z wspomaganiem przewodu pokarmowego, tymczasem są one doskonałym środkiem do leczenia i zapobiegania problemom związanym z narządami płciowymi. Jak to działa i kiedy warto sięgnąć po probiotyki ginekologiczne?
Naturalna flora bakteryjna
Pochwa jest naturalnym środowiskiem życia dla niektórych bakterii tlenowych i beztlenowych. Zdecydowana większość bakterii, jakie ją zasiedlają należy do rodzaju Lactobacillus. To one sprawiają, że pochwa ma kwaśne pH, co chroni ją przed dostępem „złych bakterii”. Zaburzenie równowagi mikrobiologicznej pochwy sprawia, że staje się ona łatwym „łupem” dla niekorzystnych drobnoustrojów. Na objawy nie trzeba długo czekać. Pojawia się swędzenie, zaczerwienienie, upławy, problemy związane z mikcją.
W jaki sposób dochodzi do zmian w mikroflorze pochwy? Główną przyczyną jest nieprawidłowa higiena, a więc na przykład mycie okolic intymnych płynami do tego nieprzeznaczonymi, które oddziałują zbyt silnie na te delikatne obszary. Noszenie nieprzewiewnej bielizny, która blokuje naturalną wymianę powietrza także jest czynnikiem sprzyjającym zaburzeniom w mikroflorze pochwy, podobnie jak mycie okolic intymnych gąbkami, które są siedliskiem drobnoustrojów. Czasem kobiety wykonują niezlecone przez lekarza irygacje pochwy. To duży błąd, który skutkować może częstymi infekcjami. Warto też zwrócić uwagę na to, jakie stosujemy wkładki, podpaski czy tampony. Czasem – szczególnie te perfumowane – mogą podrażniać skórę. Naturalnie nie można zapominać o częstych zmianach podpasek czy tamponów, by nie dopuszczać do namnażania się na nich „złych bakterii”.
Probiotyki czyli dobre bakterie
Zagodnie z definicją probiotyki to żywe bakterie, które podane człowiekowi mają korzystny wpływ na jego zdrowie. Choć o pozytywnych właściwościach bakterii wiedziano już nieco w starożytności, to dopiero na początku XX wieku rosyjski naukowiec – Ilia Miecznikow udowodnił, że bakterie znajdujące się w jogurtach działają pozytywnie na cały układ pokarmowy, a w szczególności na jelita. W tamtym czasie było to szokujące odkrycie, gdyż powszechnie uważano, że bakterie mogą tylko szkodzić.
Dopiero w latach’60 XX wieku wprowadzono obecnie funkcjonującą nazwę probiotyk określające „dobre bakterie”, które podawane człowiekowi, przywracają naturalną równowagę flory bakteryjnej w układzie pokarmowym.
Doustne i dopochwowe
Choć najczęściej probiotyki stosuje się, gdy zaburzona jest mikroflora układu pokarmowego, nie jest to jedyne ich przeznaczenie. Probiotyki znalazły zastosowanie także w ginekologii. Wydaje się to być oczywistą konsekwencją, wszak w pochwie, podobnie jak w jelitach, prawidłowa równowaga flory bakteryjnej jest kluczowa dla zachowania zdrowia.
Wspomniane już wcześniej Lactobacillus, działają na trzy sposoby:
- produkują kwas mlekowy, zapewniający kwaśne środowisko pochwy,
- wytwarzają białka o przeciwbakteryjnym działaniu,
- walczą ze „złymi bakteriami” o składniki odżywcze.
Działanie tych bakterii jest czasem zakłócone, na przykład podczas antybiotykoterapii, stosowania antykoncepcji, w czasie ciąży czy stanach obniżonej odporności. Stosowanie probiotyków ginekologicznych jest wtedy wskazane. Na rynku dostępne są probiotyki doustne i dopochwowe. Jak wybrać właściwe? W stanach infekcji, kiedy konieczne jest „szybkie uderzenie” można użyć probiotyków dopochwowych, które działają szybko, ale krótkotrwale, dlatego warto uzupełniać je preparatami doustnymi, które działają długotrwale. Preparaty doustne można stosować jako profilaktykę w stanach podwyższonego ryzyka infekcji intymnych.
Jak wybrać?
Choć w aptekach probiotyków ginekologicznych nie brak, nie wszystkie one, mają odpowiednie działanie. Trzeba też podkreślić, że do leczenia lub profilaktyki trzeba wybierać właśnie probiotyki ginekologiczne, a nie jakiekolwiek inne.
Probiotyki zawierają różne szczepy bakterii i te, które zasiedlają jelita, nie będą skuteczne w leczeniu infekcji intymnych. W wyborze probiotyków ginekologicznych także powinnyśmy kierować się tym, jaki szczep bakterii zawiera dany produkt. Nazwa szczepów powinna być 3-członowa.
Warto zapytać lekarza o odpowiedni probiotyk, gdyż powinien on być dopasowany do kobiety, a także posiadać rzeczywiste działanie, a nie być tylko produktem marketingowym. Ładne opakowania, odpowiednio wyeksponowane w aptece to nie wszystko. Wybierajmy zatem produkty, które rzeczywiście działają, a ich urocze opakowanie jest tylko dodatkiem do skutecznego działania.