W życiu każdej kobiety przychodzi czas, kiedy w organizmie dokonuje się szereg zmian. Pomimo tego, że menopauza jest naturalnym zjawiskiem dotyczącym każdej z nas, jej nadejście zawsze wiąże się z zaskoczeniem. I choć czasu nie da się zatrzymać, można skutecznie złagodzić związane z menopauzą uciążliwe dolegliwości.
Menopauza jest naturalnym procesem rozpoczynającym się u kobiet około 50. roku życia. W organizmie zachodzi wówczas mnóstwo złożonych zmian, które są konsekwencją zmniejszonego stężenia estrogenów we krwi. Obserwuje się m.in. zaburzenia ze strony układu krążenia, układu kostnego (osteoporoza) oraz moczowo-płciowego (m.in. nietrzymanie moczu bądź osłabienie popędu płciowego). Wyraźnie zmniejsza się również wydolność organizmu, przez co panie często rezygnują z dotychczasowych przyzwyczajeń związanych z codzienną aktywnością. Z okresem menopauzy wiąże się także zmiana wyglądu kobiety. Zaczynają dominować procesy zaniku tkanek strukturalnych, nasilają się zmiany zwyrodnieniowe, pojawiają przebarwienia i zmarszczki, skóra staje się sucha. Również i przemiana materii zaczyna płatać figle – częściej pojawiają się problemy związane z układem pokarmowym, łatwiej też przybrać na wadze. Warto pamiętać, że większość charakterystycznych dla menopauzy dolegliwości ma charakter przejściowy, a gdy minie „burza hormonalna”, będzie można na nowo cieszyć się życiem i korzystać z jego uroków każdego dnia. Dojrzała kobieta to kobieta świadoma swojego ciała i swoich możliwości, a przy tym pełna doświadczenia i umiejąca radzić sobie z przeciwnościami. A na większość towarzyszących menopauzie dolegliwości można coś przecież zaradzić.
Soja nie tylko w diecie wegetariańskiej
Produktem, który w ostatnich latach zyskał na znaczeniu jeśli chodzi o łagodzenie objawów menopauzy, jest soja, będąca źródłem wielu istotnych składników odżywczych. Badania wykazały, że zawarte w nasionach soi fitoestrogeny wywierają korzystny wpływ na organizm, zwłaszcza kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Literatura tłumaczy ten fakt dużym ich podobieństwem do naturalnych estrogenów, które pełnią ważną rolę w zachowaniu zdrowia kobiety, zwłaszcza w okresie przekwitania, kiedy to estrogenów jest zauważalnie mniej. Ich niedobór w tym czasie może być przyczyną uciążliwych uderzeń gorąca, kłopotów z panowaniem nad emocjami, problemów ze snem, ale także powodem ubytku masy kostnej i zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. W jednym z przeprowadzonych badań kobietom w wieku od 51 do 62 lat podawano izoflawonoidy pochodzenia sojowego w dwóch różnych dawkach. Porównując obydwie grupy stwierdzono, że kobiety otrzymujące większą dawkę tych składników cechowała większa gęstość mineralna kości, mniejsza masa ciała, a negatywne odczucia związane z okresem okołomenopauzalnym występowały rzadziej.
Długoterminowe spożywanie produktów sojowych wiąże się ponadto z redukcją ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, które również zwiększa się w okresie przekwitania. Ten pozytywny efekt wynika prawdopodobnie z możliwości redukcji tzw. złego cholesterolu frakcji LDL i podniesienia frakcji dobrego – HDL. Korzystnie na profil lipidowy wpływa też obecność w produktach sojowych niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), które mogą powodować pozytywne modyfikacje w obrębie lipidogramu. Jeśli nie przepadasz za smakiem soi, możesz sięgnąć po gotowe preparaty zawierające sojowe izoflawony (np. Menoplant Soy-a 40+, Climagyn).
Kwasy omega-3 na zmarszczki i depresję
O wielonienasyconych kwasach tłuszczowych i ich prozdrowotnych właściwościach można mówić godzinami. Te uwielbiane przez dietetyków składniki tłuszczu ryb morskich nie tylko wzmacniają odporność (wszyscy pamiętamy smak tranu z dzieciństwa), ale i chronią przed rozwojem chorób nowotworowych, a także opóźniają procesy starzenia się organizmu. Wydają się więc niezastąpionym składnikiem spożywczym w przypadku kobiety wchodzącej w okres przekwitania. Kwasy omega-3 wspierają również prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, mogą zatem okazać się świetnym rozwiązaniem w przypadku obniżonego samopoczucia i pierwszych objawów depresji.
Źródłem kwasów omega-3 są przede wszystkim tłuste morskie ryby, ale również siemię lniane, olej lniany oraz orzechy włoskie. Jeśli za rybami nie przepadasz, każdego dnia staraj się zjeść łyżkę świeżo zmielonych nasion lnu. To również świetne lekarstwo w przypadku problemów żołądkowych.
Zdrowa dieta w szczególnym momencie życia
Badania pokazują, że niewłaściwy sposób żywienia, podobnie jak szkodliwe nałogi – palenie tytoniu oraz nadmierne spożycie alkoholu – może sprzyjać wcześniejszemu pojawieniu się menopauzy. Jak już wcześniej wspomnieliśmy, przekwitanie to okres zwiększonego ryzyka zapadalności na choroby układu krążenia i choroby nowotworowe. Łatwiej też wtedy o dodatkowe kilogramy, dlatego oczywistym wydaje się, że pewne witaminy i minerały nabierają w tym momencie szczególnego znaczenia. Związkami, które świetnie radzą sobie z tego typu problemami, są witaminy o charakterze antyoksydacyjnym, które walcząc z wolnymi rodnikami (powstającymi w naszym organizmie chociażby podczas palenia papierosów) – zapobiegają lub w znacznym stopniu ograniczają postępowanie pewnych zmian. Do takich witamin zaliczamy m.in. witaminę E, zwaną witaminą młodości – obecną przede wszystkim w olejach roślinnych oraz witaminę C, w którą obfituje większość owoców (zwłaszcza jagodowych oraz cytrusowych), a także niektóre warzywa (m.in. natka pietruszki, kapusta). Duże znaczenie w profilaktyce wielu chorób ma także odpowiednia podaż witamin z grupy B: witaminy B2, B6, B12 i folianów, które dbają o prawidłowy metabolizm homocysteiny uznanej za czynnik ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.
Od dawna już wiadomo, że zdrowa dieta jest w stanie zapewnić człowiekowi wysoki poziom życia. Kobieta, zwłaszcza ta dojrzała, powinna na to zwrócić szczególną uwagę. Nie tylko ze względów profilaktycznych, ale przede wszystkim dla własnego dobrego samopoczucia. Bo szczęśliwa i uśmiechnięta kobieta to kobieta spełniona. We wszystkim, co robi.
ZDROWE I PYSZNE PRZEPISY – nie tylko na potrawy z ryb i soi – znajdziesz na blogu autorki tekstu – POZYTYWNE ŻYWIENIE
mgr inż. Maria Brzegowy
DIETETYK
mbrzegowy.blogspot.com
Literatura