Dużymi krokami zbliżają się chłodne jesienne wieczory i pogorszenie aury, a co za tym idzie, wzrost zachorowań na grypę i przeziębienia. Po okresie, kiedy nasz organizm przyzwyczaił się do wysokich temperatur i system odpornościowy był nieco „uśpiony”, przyszedł czas na porę roku, w której nasz układ odpornościowy działa bardzo intensywnie. Aby nie dopuścić do rozwoju chorób i infekcji, należy wzmacniać organizm i dbać o niego szczególnie w tym okresie.
Istnieje wiele preparatów wspomagających układ odpornościowy i przyjmowanie ich jest jak najbardziej rekomendowane, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Preparaty z serii Immunosan zostały przygotowane przede wszystkim z myślą o osobach starszych, których układ odpornościowy działa często mniej efektywnie ze względu na wiek. Warto jednak pamiętać, że także ludzie młodzi w okresach nadmiernego stresu wymagają suplementacji takimi preparatami. Większość z tych suplementów zawiera zwiększoną ilość niezbędnych witamin i składników odżywczych, o które tak ciężko w okresie jesienno-zimowym. Preparaty z serii Immunosan zawierają składniki, których pozytywne działanie na układ odpornościowy zostało potwierdzone przez szereg niezależnych badań naukowych prowadzonych w Polsce i za granicą. Receptura suplementów dla dorosłych obejmuje między innymi kwercetynę, olej z wątroby rekina, a Immunosan 50+ także czosnek. Istnieje również preparat dla dzieci, Immunosan junior, który oprócz oleju z wątroby rekina, witamin i minerałów, zawiera rutynę – cenną substancję pochodzenia roślinnego, która ma ogromny wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego.
Zimne, deszczowe dni i duże różnice temperatur, na które jesteśmy codziennie narażeni, sprawiają, że nasz układ odpornościowy może być zdezorientowany. Dodatkowo niska temperatura powoduje, że rzęski, które znajdują się w drogach oddechowych, pracują wolniej, co znacznie obniża ich efektywność w ochronie przed atakującymi drobnoustrojami. Z powodu mniejszego dostępu do świeżych warzyw i owoców nasza dieta jest również uboższa w witaminy i mikroelementy.
Przeziębienie ma najczęściej podłoże wirusowe i najważniejsze w jego przypadku jest leczenie objawowe, które polega na podawaniu środków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Typowe przeziębienie to najczęściej zapalenie nosogardla, błony śluzowej gardła lub nosa i krtani, czyli zakażenie górnych dróg oddechowych ze szczególnie nasilonymi objawami w obrębie nosa. Najczęstsze objawy to kaszel, ból gardła, nieżyt nosa oraz niewielka gorączka lub stan podgorączkowy. Objawy przeziębienia są spowodowane immunologiczną reakcją naszego organizmu na infekcję. Często występują również bóle mięśniowe i ogólne zmęczenie, a główną przyczyną przeziębień są rinowirusy (30-80% przeziębień). Wirusy te przenoszone są drogą kropelkową, czyli poprzez bezpośredni kontakt z osobą zainfekowaną, zakażoną wydzieliną z nosa lub innym materiałem zakaźnym. Większe ryzyko rozwoju infekcji po kontakcie z rinowirusem występuje u osób niedożywionych i z niedoborami snu. Wśród osób, które śpią mniej niż 7 godzin na dobę, prawdopodobieństwo infekcji w przypadku ekspozycji na rinowirusa było trzy razy większe niż w przypadku śpiących więcej niż 8 godzin na dobę. Z punktu widzenia patofizjologii wirusy te wydzielają mediatory reakcji zapalnej i atakują tkankę nabłonkową nosa, powodując jej uszkodzenie i stan zapalny. Następuje wówczas tzw. odpowiedź immunologiczna organizmu na wirus i dochodzi do wystąpienia objawów w miejscach zakażenia.
Rozpoznanie infekcji górnych dróg oddechowych opiera się na obrazie klinicznym i występowaniu poszczególnych charakterystycznych objawów. Profilaktyka polega w tym przypadku przede wszystkim na podstawowej higienie osobistej, czyli myciu rąk, stosowaniu maseczek twarzowych w momencie wystąpienia zakażenia i zasłanianiu ust podczas kichania. Dowiedziono, że do zmniejszenia liczby zachorowań przyczynia się suplementacja cynkiem, natomiast stosowanie witaminy C pozwala skrócić czas choroby.
Leczenie infekcji wirusowych opiera się na zmniejszaniu nasilenia poszczególnych objawów, a antybiotyki uznawane są w takich przypadkach za nieskuteczne. Dlatego tak ważne jest stosowanie suplementów diety, które pozwalają wzmocnić organizm i poprawić odpowiedź immunologiczną na poszczególne infekcje. W przypadku wystąpienia gorączki lub stanu podgorączkowego należy zastosować leki przeciwgorączkowe typu ibuprofen lub acetaminophen/paracetamol. W przypadku kaszlu lekarze mają do wyboru dwie metody postępowania. Część zaleca zastosowanie leków przeciwkaszlowych, ale wielu specjalistów uważa, że bardziej skuteczne jest zastosowanie leków przeciwbólowych, które maja mniej skutków ubocznych. Badania kliniczne nie potwierdzają wyższości jednej metody nad drugą. Obecnie nie istnieją szczepionki przeciw wirusom, które powodują przeziębienia. Z uwagi na bardzo dużą liczbę mutacji tych wirusów i różne podłoże etiologiczne przeziębienia, szanse na wytworzenie takiej szczepionki są raczej niskie. Dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na sposób odżywiania i suplementację, aby organizm sam skutecznie bronił się przed infekcjami. Zadbajmy również o odpowiedni ubiór i nie bójmy się przebywać na świeżym powietrzu nawet w chłodniejsze dni. Wszystko to przełoży się na poprawę odporności.
Przeziębienie bardzo rzadko prowadzi do ciężkich powikłań, ale należy zwracać uwagę na niepokojące objawy, które mogą towarzyszyć chorobie. Jednym z symptomów sugerujących poważniejszą chorobę układu oddechowego jest krwioplucie, które wymaga jak najszybszej konsultacji ze specjalistą. Objaw ten może pojawiać się zarówno w zapaleniu płuc, jak i przy nowotworach dróg oddechowych. Kaszel, który zwykle towarzyszy przeziębieniu, jest przeważnie suchy i bez odkrztusin. Dlatego przewlekły mokry kaszel z zielonożółtą wydzieliną i gorączką może wskazywać na zapalenie płuc. W takim przypadku również udajemy się do lekarza, który powinien zlecić RTG płuc i dalszą diagnostykę. Czas trwania przeziębienia jest przeważnie krótki i nie powinien przekraczać dwóch tygodni, dlatego gdy dochodzi do znacznego pogorszenia objawów lub te objawy występują dłużej niż tydzień, również należy wybrać się do lekarza w celu bardziej szczegółowych badań.
Lek. Adam Studniarek